2026 സെപ്റ്റംബർ 29, ചൊവ്വാഴ്ച

10:72 ജരാസന്ധവധം

ശ്രീമദ്ഭാഗവതം ദശമസ്കന്ധം അദ്ധ്യായം 72

ജരാസന്ധവധം 

ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: രാജൻ!, ഒരിക്കൽ യുധിഷ്ഠിരൻ പ്രമുഖ ഋഷിമാർ, ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, തന്റെ സഹോദരന്മാർ, ആത്മീയ ഗുരുക്കന്മാർ, കുടുംബത്തിലെ മുതിർന്നവർ, ബന്ധുമിത്രാദികൾ, എന്നിവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് രാജസഭയിൽ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. എല്ലാവരും കേൾക്കവെ അദ്ദേഹം ശ്രീകൃഷ്ണനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

ശ്രീ യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: ഹേ ഗോവിന്ദാ!, വൈദികകർമ്മങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ രാജസൂയയജ്ഞത്തിലൂടെ അങ്ങയുടെ മംഗളകരമായ വിഭൂതികളെ ആരാധിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നാഥാ!, ഞങ്ങളുടെ ഈ ശ്രമം വിജയകരമാക്കിത്തീർത്താലും. അമംഗളമായ എല്ലാറ്റിനെയും നശിപ്പിക്കുന്ന അങ്ങയുടെ പാദപദ്മങ്ങളെ നിരന്തരം സേവിക്കുകയും ധ്യാനിക്കുകയും കീർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശുദ്ധഹൃദയരായവർക്ക് ഭൗതിക അസ്തിത്വത്തിൽ നിന്നുള്ള മോചനം ഉറപ്പായും ലഭിക്കുന്നു, ഹേ പത്മനാഭാ!. അവർക്ക് ഈ ലോകത്തിൽ എന്തെങ്കിലും ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ അതും അങ്ങ് നിവർത്തിക്കുന്നു. എന്നാൽ അങ്ങയെ ശരണം പ്രാപിക്കാത്ത മറ്റുള്ളവർ ഒരിക്കലും തൃപ്തരാകുന്നില്ല, അതിനാൽ, ഹേ ദേവാദിദേവാ!, അങ്ങയുടെ പാദപദ്മങ്ങളിൽ അർപ്പിക്കുന്ന ഭക്തിസേവയുടെ ശക്തി ഈ ലോകത്തിലെ ജനങ്ങൾ നേരിൽ കാണട്ടെ!. സർവശക്തനായവനേ!, അങ്ങയെ ആരാധിക്കുന്ന കുരുക്കളുടെയും സൃഞ്ജയരുടെയും അവസ്ഥയും അങ്ങയെ ആരാധിക്കാത്തവരുടെ അവസ്ഥയും അവർക്ക് കാണിച്ചുകൊടുത്താലും.

“ഇവൻ എന്റേതാണ്, അവൻ മറ്റൊരാളുടേതാണ്” എന്നിങ്ങനെയുള്ള യാതൊരു ഭേദബുദ്ധിയും അങ്ങയുടെ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല; കാരണം അങ്ങ് പരമസത്യവും സകലജീവജാലങ്ങളുടെയും പരമാത്മാവും എല്ലായ്പ്പോഴും സമഭാവമുള്ളവനും സ്വയം പരമാനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നവനുമാണ്. സ്വർഗീയകൽപവൃക്ഷംപോലെ, അങ്ങയെ യഥാവിധി ആരാധിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും അവർ അർപ്പിക്കുന്ന സേവനത്തിനനുസരിച്ച് അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ അങ്ങ് നൽകുന്നു.

രാജാവേ!, യുധിഷ്ഠിരന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഹേ രാജാവേ!, അങ്ങയുടെ തീരുമാനം തികച്ചും ഉചിതമാണ്. അതിനാൽ അങ്ങയുടെ മഹത്തായ കീർത്തി എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും വ്യാപിക്കും. തീർച്ചയായും, മഹർഷിമാർക്കും പിതൃക്കൾക്കും ദേവന്മാർക്കും, നമ്മുടെ ഹിതൈഷികളായ സുഹൃത്തുക്കൾക്കും, യഥാർത്ഥത്തിൽ സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും ഈ രാജസൂയയജ്ഞത്തിന്റെ അനുഷ്ഠാനം അഭിലഷണീയമാണ്. ആദ്യം എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും കീഴടക്കി ഭൂമിയെ അങ്ങയുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ കൊണ്ടുവരികയും ആവശ്യമായ എല്ലാ സാമഗ്രികളും ശേഖരിക്കുകയും ചെയ്യുക. അതിനുശേഷം ഈ മഹത്തായ യജ്ഞം നടത്താവുന്നതാണ്. ഹേ രാജാവേ!, അങ്ങയുടെ ഈ സഹോദരന്മാർ വിവിധ ഗ്രഹങ്ങളെ ഭരിക്കുന്ന ദേവന്മാരുടെ ഭാഗികാംശങ്ങളായാണ് ജനിച്ചിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ അങ്ങ് അത്രയേറെ ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനാണ്; ജിതേന്ദ്രിയരല്ലാത്തവർക്ക് അജയ്യനായ എന്നെപ്പോലും അങ്ങ് കീഴടക്കിയിരിക്കുന്നു. ഈ ലോകത്തിൽ ഒരു മനുഷ്യനും, ഇനി ദേവൻതന്നെയായാൽപോലും, അവരുടെ ശക്തി, സൗന്ദര്യം, കീർത്തി, സമ്പത്ത് എന്നിവകൊണ്ട് എന്റെ ഭക്തന്മാരെ പരാജയപ്പെടുത്തുവാൻ സാധിക്കില്ല. 

ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ഹേ രാജൻ!, പരമപുരുഷനായ ഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്ത ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ യുധിഷ്ഠിരൻ ആനന്ദഭരിതനായി; അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖം താമരപുഷ്പം പോലെ വിരിഞ്ഞു. അങ്ങനെ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയാൽ അനുഗൃഹീതരായ തന്റെ സഹോദരന്മാരെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും, അവയെ കീഴടക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞയച്ചു. സഹദേവനെ സൃഞ്ജയരോടൊപ്പം തെക്കോട്ടും, നകുലനെ മത്സ്യരോടൊപ്പം പടിഞ്ഞാറോട്ടും, അർജുനനെ കേകയരോടൊപ്പം വടക്കോട്ടും, ഭീമനെ മദ്രകരോടൊപ്പം കിഴക്കോട്ടും അയച്ചു. സ്വശക്തിയാൽ അനേകം രാജാക്കന്മാരെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ ഈ വീരസഹോദരന്മാർ, യജ്ഞം നടത്തുന്നതിൽ അതീവ തത്പരനായ യുധിഷ്ഠിര മഹാരാജാവിനുവേണ്ടി ധാരാളം സമ്പത്ത് കൊണ്ടുവന്നു. 

എന്നാൽ, ജരാസന്ധൻ ഇപ്പോഴും പരാജയപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്ന് രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ അറിഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം ചിന്താധീനനായി. അപ്പോൾ ഉദ്ധവർ വിവരിച്ച പ്രകാരമുള്ള ഒരു പദ്ധതി ജരാസന്ധനെ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ഭഗവാൻ യുധിഷ്ഠിരനെ പറഞ്ഞുകേൾപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ ഭീമസേനനും അർജുനനും കൃഷ്ണനും ബ്രാഹ്മണരുടെ വേഷം ധരിച്ച് ഗിരിവ്രജത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെയായിരുന്നു ബൃഹദ്രഥന്റെ പുത്രനായ ജരാസന്ധൻ താമസിച്ചിരുന്നത്. ബ്രാഹ്മണരുടെ വേഷംധരിച്ച രാജകീയയോദ്ധാക്കൾ നിശ്ചിത സമയത്ത് ജരാസന്ധന്റെ വസതിയിലെത്തി. ബ്രാഹ്മണവർഗത്തോട് പ്രത്യേക ബഹുമാനമുള്ള ആ കർത്തവ്യനിഷ്ഠനായ ഗൃഹസ്ഥനോട് അവർ തങ്ങളുടെ അഭ്യർത്ഥന സമർപ്പിച്ചു.

കൃഷ്ണൻ, അർജുനൻ, ഭീമൻ എന്നിവർ പറഞ്ഞു: ഹേ രാജാവേ!, ദൂരദേശത്തുനിന്ന് അങ്ങയുടെ അടുക്കൽവന്ന അതിഥികളായി ഞങ്ങളെ അറിയുക. അങ്ങയ്ക്ക് സർവമംഗളവും ഉണ്ടാകട്ടെ!. ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് നൽകിയാലും. സഹനശീലനായ ഒരാൾക്ക് എന്താണ് സഹിക്കാൻ കഴിയാത്തത്? ദുഷ്ടൻ എന്താണ് ചെയ്യാതിരിക്കുക? ഉദാരനായ ഒരാൾ ദാനമായി എന്താണ് നൽകാതിരിക്കുക? സമദർശികളായവർ ആരെയാണ് അന്യനായി കാണുക? കഴിവുണ്ടായിരിക്കെ, തന്റെ നശ്വരമായ ശരീരം ഉപയോഗിച്ച് ശാശ്വതമായ കീർത്തി നേടുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്നവൻ തീർച്ചയായും നിന്ദിക്കപ്പെടുകയും സഹതപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യേണ്ടവനാണ്. ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ, രന്തിദേവൻ, ഉഞ്ചവൃത്തി മുദ്ഗലൻ, ശിബി, ബലി, പ്രസിദ്ധനായ വേട്ടക്കാരനും പ്രാവും തുടങ്ങി അനേകർ നശ്വരമായതിനെ ഉപയോഗിച്ച് ശാശ്വതമായ മഹത്വം നേടിയിട്ടുണ്ട്.

ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ!, അവരുടെ ശബ്ദം, ശരീരഘടന, കൈത്തണ്ടകളിലെ വില്ലിന്റെ ചരടുകൾമൂലമുണ്ടായ അടയാളങ്ങൾ എന്നിവയിൽനിന്ന് അവരുടെ അതിഥികൾ രാജകീയ വർഗത്തിൽപ്പെട്ടവരാണെന്ന് ജരാസന്ധന് മനസ്സിലായി. താൻ ഇവരെ മുമ്പ് എവിടെയോ കണ്ടിട്ടുണ്ടെന്ന ചിന്ത അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായി.

ജരാസന്ധൻ ചിന്തിച്ചു: ഇവർ തീർച്ചയായും ബ്രാഹ്മണരുടെ വേഷം ധരിച്ച രാജകീയ വർഗത്തിൽപ്പെട്ടവരാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഇവർ എന്റെ ശരീരം തന്നെയായാലും, അത് ദാനമായി ചോദിച്ചാൽ, ആ അഭ്യർത്ഥന നിറവേറ്റണം. ബലി മഹാരാജാവിന്റെ കളങ്കമറ്റ മഹത്വം ലോകമെമ്പാടും കേൾക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ ഐശ്വര്യം ബലിയിൽനിന്ന് വീണ്ടെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വേഷത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും അദ്ദേഹത്തെ ശക്തമായ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് താഴെയിറക്കുകയും ചെയ്തു. ആ കാര്യം ബലിക്ക് അറിയാമായിരുന്നുവെങ്കിലും, തന്റെ ഗുരുവിന്റെ വിലക്കുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, അസുരന്മാരുടെ രാജാവായ ബലി വിഷ്ണുവിന് മുഴുവൻ ഭൂമിയും ദാനമായി നൽകി. ബ്രാഹ്മണരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി തന്റെ ശരീരം നഷ്ടപ്പെടുത്തിയിട്ടാണെങ്കിലും ശാശ്വതമായ കീർത്തി നേടുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ട് വെറുതെ ജീവിക്കുന്ന ഒരു ക്ഷത്രിയന് എന്ത് പ്രയോജനമാണുള്ളത്?

ശുകദേവൻ തുടർന്നു: രാജാവേ!, ഇങ്ങനെ തീരുമാനമെടുത്ത ജരാസന്ധൻ കൃഷ്ണനെയും അർജുനനെയും ഭീമനെയും അഭിസംബോധന ചെയ്തു: “ഹേ പണ്ഡിതരായ ബ്രാഹ്മണരേ!, നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതെന്തും തിരഞ്ഞെടുക്കുക. അത് എന്റെ സ്വന്തം ശിരസ്സായാലും ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകും.”

പരമപുരുഷനായ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഹേ മഹാരാജാവേ!, ഉചിതമെന്ന് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ ഞങ്ങളുമായി ദ്വന്ദയുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുക. ഞങ്ങൾ രാജകുമാരന്മാരാണ്; ഒരു യുദ്ധം അഭ്യർത്ഥിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ വന്നിരിക്കുന്നത്. അങ്ങയോട് ഞങ്ങൾക്ക് മറ്റൊരു അഭ്യർത്ഥനയുമില്ല. അവിടെ പൃഥയുടെ പുത്രനായ ഭീമനുണ്ട്; ഇവൻ അവന്റെ സഹോദരനായ അർജുനനാണ്. ഇവരുടെ മാതൃസഹോദരനായ, അങ്ങയുടെ ശത്രുവായ കൃഷ്ണനാണ് ഞാൻ എന്ന് അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക.

ശുകദേവൻ തുടർന്നു: ഇങ്ങനെ വെല്ലുവിളിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ മഗധരാജാവായ ജരാസന്ധൻ ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവഹേളനപൂർവ്വം പറഞ്ഞു: “ശരി, വിഡ്ഢികളേ!, ഞാൻ നിങ്ങളുമായി യുദ്ധം ചെയ്യാം!. “എന്നാൽ ഞാൻ നിന്നോട്, കൃഷ്ണാ!, യുദ്ധം ചെയ്യുകയില്ല; കാരണം നീ ഒരു ഭീരുവാണ്. യുദ്ധത്തിനിടയിൽ നിന്റെ ശക്തി നിന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു, നീ സ്വന്തം തലസ്ഥാനമായ മഥുരയിൽനിന്ന് ഓടി കടലിൽ അഭയം തേടിയവനാണ്. “അർജുനനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, അവൻ എന്നെപ്പോലെ അത്ര ശക്തനുമല്ല. അവൻ എന്നോട് തുല്യനല്ലാത്തതിനാൽ അവൻ യുദ്ധത്തിൽ എതിരാളിയാകാൻ യോഗ്യനല്ല. എന്നാൽ ഭീമൻ എന്നെപ്പോലെതന്നെ ശക്തനാണ്.”

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ജരാസന്ധൻ ഭീമസേനന് ഒരു വലിയ ഗദ നൽകി; മറ്റൊരു ഗദ സ്വയം എടുത്ത് നഗരത്തിന് പുറത്തേക്ക് പോയി. ആ രണ്ടു വീരന്മാരും നഗരത്തിന് പുറത്തുള്ള ഒരു യുദ്ധഭൂമിയിൽ പരസ്പരം പോരാടാൻ തുടങ്ങി. യുദ്ധത്തിന്റെ ആവേശത്തിൽ അവർ മിന്നൽപ്പിണർ പോലെയുള്ള ഗദകൾകൊണ്ട് പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു. നാടകവേദിയിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്ന നടന്മാരെപ്പോലെ അവർ ഇടത്തോട്ടും വലത്തോട്ടും വൈദഗ്ധ്യത്തോടെ ചുറ്റിക്കറങ്ങിയപ്പോൾ ആ പോരാട്ടം അതിമനോഹരമായ ഒരു കാഴ്ചയായിമാറി. ജരാസന്ധന്റെയും ഭീമസേനന്റെയും ഗദകൾ ഉച്ചത്തിൽ കൂട്ടിയിടിച്ചപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ!, ആ ശബ്ദം പരസ്പരം പോരാടുന്ന രണ്ടു ആനകളുടെ വലിയ കൊമ്പുകൾ കൂട്ടിയിടിക്കുന്നതുപോലെയോ മിന്നൽപ്പിണർ നിറഞ്ഞ കൊടുങ്കാറ്റിൽ ഇടിമിന്നൽ പൊട്ടുന്നതുപോലെയോ ആയിരുന്നു. അവർ അത്ര വേഗത്തിലും ശക്തിയിലും പരസ്പരം ഗദകൾ വീശി; ആ ഗദകൾ അവരുടെ തോളുകൾ, ഇടുപ്പുകൾ, പാദങ്ങൾ, കൈകൾ, തുടകൾ, കണ്ഠാസ്ഥികൾ എന്നിവയിൽ പതിച്ചപ്പോൾ, പരസ്പരം ക്രോധത്തോടെ ആക്രമിക്കുന്ന രണ്ടു ആനകൾ അരകമരത്തിന്റെ കൊമ്പുകൾ തകർക്കുന്നതുപോലെ ആയുധങ്ങൾ ചിതറിത്തെറിച്ചു. അവരുടെ ഗദകൾ അങ്ങനെ നശിച്ചപ്പോൾ, വീരന്മാരായ അവർ ഇരുമ്പുപോലെ കഠിനമായ മുഷ്ടികൾകൊണ്ട് ക്രോധത്തോടെ പരസ്പരം അടിക്കാൻ തുടങ്ങി. അവർ പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചപ്പോൾ ഉയർന്ന ശബ്ദം കൂട്ടിയിടിക്കുന്ന ആനകളുടെ ഗർജ്ജനത്തെയോ ശക്തമായ ഇടിമുഴക്കത്തെയോ അനുസ്മരിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ അവർ പോരാടിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, തുല്യമായ പരിശീലനവും ശക്തിയുമുള്ള ആ എതിരാളികളുടെ പോരാട്ടത്തിന് ഒരു അന്തവും ഉണ്ടായില്ല. അതിനാൽ, ഹേ രാജാവേ!, അവർ യാതൊരു ഇടവേളയും കൂടാതെ പോരാട്ടം തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.

തന്റെ ശത്രുവായ ജരാസന്ധന്റെ ജനനത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും രഹസ്യവും, അസുരസ്ത്രീയായ ജര അവന് ജീവൻ നൽകിയ വിധവും ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന് അറിയാമായിരുന്നു. ഇതെല്ലാം പരിഗണിച്ച് ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ തന്റെ അനുഗ്രഹശക്തി ഭീമന് നൽകി. ശത്രുവിനെ എങ്ങനെ കൊല്ലണമെന്ന് തീരുമാനിച്ചശേഷം, ഭഗവാൻ ഒരു ചെറിയ മരക്കൊമ്പ് പകുതിയായി കീറി ഭീമന് ഒരു സൂചന നൽകി. ആ സൂചന മനസ്സിലാക്കിയ മഹാബലനായ ഭീമൻ, യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, തന്റെ എതിരാളിയുടെ കാലുകൾ പിടിച്ച് അവനെ നിലത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു. ഒരു കാലിൽ തന്റെ കാലുകൊണ്ട് ചവുട്ടിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ട് ഭീമൻ ജരാസന്ധന്റെ മറ്റേ കാൽ കൈകളിൽ പിടിച്ചു. ഒരു വലിയ ആന മരക്കൊമ്പ് ഒടിക്കുന്നതുപോലെ, ഭീമൻ ജരാസന്ധന്റെ ഗുദഭാഗം മുതൽ മുകളിലേക്ക് അവന്റെ ശരീരം രണ്ടായി കീറിപ്പിളർന്നു. അവന്റെ പ്രജകൾ പിന്നീട് അവൻ രണ്ടു വേർപെട്ട ഭാഗങ്ങളായി കിടക്കുന്നതു കണ്ടു. ഓരോ ഭാഗത്തും ശരീരഭാഗങ്ങൾ പാപ്പാതിയായിരുന്നു. 

മഗധരാജാവിന്റെ മരണത്തോടെ വലിയ വിലാപാരവം ഉയർന്നു. അതേസമയം അർജുനനും കൃഷ്ണനും ഭീമനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് അഭിനന്ദിച്ചു. അളവറ്റവനും സകല ജീവജാലങ്ങളുടെയും പരിപാലകനും ഹിതകാരിയുമായ പരമപുരുഷനായ ഭഗവാൻ, ജരാസന്ധന്റെ പുത്രനായ സഹദേവനെ മഗധരുടെ പുതിയ ഭരണാധികാരിയായി കിരീടധാരണം ചെയ്തു. തുടർന്ന് ജരാസന്ധൻ തടവിലാക്കിയിരുന്ന എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും ഭഗവാൻ മോചിപ്പിച്ചു.


ശ്രീമദ്ഭാഗവതം ദശമസ്കന്ധം എഴുപത്തിരണ്ടാമദ്ധ്യായം സമാപിച്ചു.

ഓം തത് സത്

<<<<<>>>>>