2026 സെപ്റ്റംബർ 22, ചൊവ്വാഴ്ച

10:71 ഭഗവാന്റെ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര

ശ്രീമദ്ഭാഗവതം ദശമസ്കന്ധം അദ്ധ്യായം 71

ഭഗവാന്റെ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര


ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ദേവർഷി നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷവും, സഭയുടെയും ശ്രീകൃഷ്ണന്റെയും അഭിപ്രായങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കിയശേഷവും, മഹാമനസ്കനായ ഉദ്ധവർ സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.

ശ്രീ ഉദ്ധവർ പറഞ്ഞു: ഭഗവാനേ!, നാരദമഹർഷി ഉപദേശിച്ചതുപോലെ, രാജസൂയയജ്ഞം നടത്താനുള്ള അങ്ങയുടെ ബന്ധുവിന്റെ (യുധിഷ്ഠിരന്റെ) ആഗ്രഹം സഫലമാക്കാൻ അവിടുന്ന് സഹായിക്കണം. ഒപ്പം, അങ്ങയിൽ അഭയം തേടുന്ന രാജാക്കന്മാരെ സംരക്ഷിക്കുകയും വേണം. സർവ്വശക്തനായ ഭഗവാനേ!, സകലദിശകളിലുമുള്ള ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കിയവന് മാത്രമേ രാജസൂയയജ്ഞം നടത്താൻ കഴിയൂ. അതിനാൽ, ജരാസന്ധനെ തോൽപ്പിക്കുന്നത് ഈ രണ്ട് ആവശ്യങ്ങളും നിറവേറ്റുമെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. ഈ തീരുമാനംവഴി നമുക്ക് വലിയ നേട്ടമുണ്ടാകും, അങ്ങ് ആ രാജാക്കന്മാരെ രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യും. ഹേ ഗോവിന്ദാ!, ഇതിലൂടെ അങ്ങയുടെ കീർത്തി വർദ്ധിക്കും. ആർക്കും കീഴടക്കാൻ കഴിയാത്ത ജരാസന്ധന് പതിനായിരം ആനകളുടെ കരുത്തുണ്ട്. മറ്റ് ശക്തരായ യോദ്ധാക്കൾക്കൊന്നും അവനെ തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. കരുത്തിൽ അവന് തുല്യനായി ഭീമൻ മാത്രമേയുള്ളൂ.

നൂറ് അക്ഷൗഹിണി പടയോടൊപ്പമായിരിക്കുമ്പോഴല്ല, മറിച്ച് ദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തിൽ മാത്രമേ അവനെ തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയൂ. ബ്രാഹ്മണസംസ്കാരത്തോട് അങ്ങേയറ്റം ഭക്തിയുള്ള ജരാസന്ധൻ, അവരുടെ യാതൊരു അഭ്യർത്ഥനയും നിരസിക്കാറില്ല. അതിനാൽ ഭീമൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വേഷത്തിൽ അവന്റെ അടുത്ത് ചെന്ന് ഭിക്ഷ യാചിക്കട്ടെ!. അതിലൂടെ ജരാസന്ധനുമായി ഒരു ദ്വന്ദ്വയുദ്ധം സാധ്യമാകും. അങ്ങയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഭീമൻ തീർച്ചയായും അവനെ വധിക്കും. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയും സംഹാരവും യഥാർത്ഥത്തിൽ നടത്തുന്നത് അദൃശ്യമായ കാലത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ പരമപുരുഷനായ അനങ്ങുതന്നെയാണ്. ബ്രഹ്മാവും ശിവനും പോലും ഈ പ്രപഞ്ചകാര്യങ്ങളിൽ അങ്ങയുടെ നിമിത്തങ്ങൾ മാത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

തടവിലാക്കപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാരുടെ പത്നിമാർ തങ്ങളുടെ വീടുകളിൽ ഇരുന്ന് അങ്ങയുടെ പുണ്യപ്രവൃത്തികളെ പാടിപ്പുകഴ്ത്തുന്നു—അങ്ങ് എങ്ങനെ അവരുടെ ഭർത്താക്കന്മാരുടെ ശത്രുവിനെ വധിച്ച് തങ്ങളെ രക്ഷിക്കുമെന്ന് അവർ പാടുന്നു. ഗോപികമാരും അങ്ങയുടെ മഹിമകൾ പാടുന്നു. ഗജേന്ദ്രന്റെ ശത്രുവിനെയും, ജനകപുത്രിയായ സീതയുടെ ശത്രുവിനെയും, അങ്ങയുടെ സ്വന്തം മാതാപിതാക്കളുടെ ശത്രുക്കളെയും അങ്ങ് വധിച്ചതിനെ അവർ സ്തുതിക്കുന്നു. അങ്ങയിൽ അഭയം പ്രാപിച്ച മുനിമാരും ഞങ്ങളുമെല്ലാം അങ്ങയെത്തന്നെ പ്രകീർത്തിക്കുന്നു. ഹേ കൃഷ്ണാ!, ജരാസന്ധന്റെ മുൻകാല പാപങ്ങളുടെ ഫലമായുള്ള അവന്റെ വധം വലിയ നന്മ കൈവരുത്തും. തീർച്ചയായും, അത് അങ്ങ് ആഗ്രഹിക്കുന്ന യജ്ഞം നടത്താൻ വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്യും.

ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ഹേ രാജാവേ!, അങ്ങനെ, തികച്ചും മംഗളകരവും അച്യുതവുമായ ഉദ്ധവരുടെ ഈ നിർദ്ദേശത്തെ നാരദമുനിയും യദുശ്രേഷ്ഠന്മാരും ശ്രീകൃഷ്ണനും സ്വാഗതം ചെയ്തു. സർവ്വശക്തനായ ഭഗവാൻ യാത്ര തിരിക്കാനായി മുതിർന്നവരുടെ അനുവാദം ചോദിച്ചു. തുടർന്ന് യാത്രയ്ക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്താൻ ദാരുകനും ജൈത്രനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള തന്റെ സേവകരോട് ആജ്ഞാപിച്ചു.

ഹേ ശത്രുസംഹാരകാ!, പത്നിമാരുടെയും കുട്ടികളുടെയും യാത്രയ്ക്കുള്ള ക്രമീകരണങ്ങൾ ചെയ്തശേഷവും, ബലരാമനോടും ഉഗ്രസേന മഹാരാജാവിനോടും യാത്ര ചോദിച്ചശേഷവും ശ്രീകൃഷ്ണൻ തന്റെ രഥത്തിൽ കയറി. ഗരുഡമുദ്രയുള്ള പതാക ആ രഥത്തിൽ പാറിക്കളിച്ചിരുന്നു. മൃദംഗം, ഭേരി, ദുന്ദുഭി, ശംഖ്, ഗോമുഖം എന്നിവയിൽനിന്നുള്ള നാദങ്ങൾ നാലുപാടും മുഴങ്ങി ആകാശത്തെ നിറച്ചപ്പോൾ ശ്രീകൃഷ്ണൻ യാത്ര ആരംഭിച്ചു. രഥങ്ങൾ, ആനകൾ, കാൽനടക്കാർ, കുതിരപ്പടയാളികൾ എന്നിവരടങ്ങുന്ന സൈന്യത്തിന്റെ തലവന്മാരും ഭഗവാന്റെ വ്യക്തിഗത രക്ഷാഭടന്മാരും ഭഗവാനുചുറ്റും ചേർന്ന് യാത്ര ആരംഭിച്ചു.

അച്യുതന്റെ പത്നിമാരും കുട്ടികളും ശക്തരായ പുരുഷന്മാർ ചുമലിലേറ്റിയ സ്വർണ്ണപ്പല്ലക്കുകളിൽ ഭഗവാനെ അനുഗമിച്ചു. രാജ്ഞിമാരുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി വാളും പരിചയും ഏന്തിയ സൈനികർ ചുറ്റുമുണ്ടായിരുന്നു. അവരുടെ വാഹനങ്ങളിൽ പുല്ലുതമ്പുകളും കമ്പിളികളും വസ്ത്രങ്ങളും യാത്രയ്ക്കുള്ള മറ്റ് സാധനങ്ങളും നിറച്ചിരുന്നു. ഭഗവാന്റെ സൈന്യത്തിൽ രാജകീയകുടകളും ചാമരങ്ങളും വലിയ കൊടിമരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. പകൽസമയത്ത് സൈനികരുടെ ആയുധങ്ങളിലും ആഭരണങ്ങളിലും കവചങ്ങളിലും തട്ടി സൂര്യരശ്മികൾ തിളങ്ങി. വലിയ ശബ്ദത്തോടെ നീങ്ങിയ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ സൈന്യം തിമിംഗിലങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഇളകിമറിയുന്ന ഒരു കടൽപോലെ ദൃശ്യമായി.

ശ്രീകൃഷ്ണനാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട നാരദമുനി ഭഗവാനെ വണങ്ങി. കൃഷ്ണനുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ സംതൃപ്തമായി. ഭഗവാന്റെ തീരുമാനം കേട്ടറിഞ്ഞ്, അവിടുത്തെ ആരാധിച്ചശേഷം, നാരദൻ കൃഷ്ണനെ തന്റെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ആകാശമാർഗ്ഗേണ യാത്രയായി. രാജാക്കന്മാർ അയച്ച ദൂതനോട് ഭഗവാൻ ദയവോടെ പറഞ്ഞു: "പ്രിയ ദൂതാ!, നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ!. മഗധരാജാവിന്റെ വധത്തിനായുള്ള ക്രമീകരണങ്ങൾ ഞാൻ ചെയ്യാം. ഭയപ്പെടേണ്ട."

ഇത് കേട്ട ദൂതൻ മടങ്ങിപ്പോയി ഭഗവാന്റെ സന്ദേശം രാജാക്കന്മാരെ കൃത്യമായി അറിയിച്ചു. മോചനത്തിനായി കൊതിച്ചിരുന്ന അവർ ശ്രീകൃഷ്ണനുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്കായി കാത്തിരുന്നു. ആനർത്തം, സൗവീരം, മരുദേശം, വിനാശനം എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ യാത്രചെയ്ത് ഹരി, നദികളും പർവതങ്ങളും നഗരങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും ഗോശാലകളും കടന്നുപോയി. ദൃഷദ്വതി, സരസ്വതി എന്നീ നദികൾ മുറിച്ചുകടന്ന ഭഗവാൻ പാഞ്ചാലത്തിലൂടെയും മത്സ്യദേശത്തിലൂടെയും കടന്ന് ഒടുവിൽ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലെത്തി. ഭഗവാൻ എത്തിച്ചേർന്നു എന്നറിഞ്ഞ് യുധിഷ്ഠിര മഹാരാജാവ് സന്തോഷഭരിതനായി. തന്റെ പുരോഹിതന്മാരോടും പ്രിയപ്പെട്ടവരോടുമൊപ്പം രാജാവ് ശ്രീകൃഷ്ണനെ സ്വീകരിക്കാൻ മുന്നോട്ട് വന്നു.

വേദമന്ത്രങ്ങളുടെ ഉച്ചത്തിലുള്ള നാദത്തോടൊപ്പം പാട്ടുകളും വാദ്യഘോഷങ്ങളും മുഴങ്ങിയപ്പോൾ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജീവചൈതന്യത്തെ സ്വീകരിക്കാൻ പോകുന്നതുപോലെ, യുധിഷ്ഠിരമഹാരാജാവ് അങ്ങേയറ്റത്തെ ആദരവോടെ ഹൃഷീകേശനെ സ്വീകരിക്കാൻ നീങ്ങി. വളരെക്കാലത്തെ വേർപിരിയലിനുശേഷം തന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്തായ ശ്രീകൃഷ്ണനെ കണ്ടപ്പോൾ യുധിഷ്ഠിരന്റെ ഹൃദയം സ്നേഹത്താൽ അലിഞ്ഞു. അദ്ദേഹം ഭഗവാനെ വീണ്ടും വീണ്ടും പുണർന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ നിത്യരൂപം ലക്ഷ്മിദേവിയുടെ ശാശ്വതമായ വാസസ്ഥലമാണ്. യുധിഷ്ഠിരമഹാരാജാവ് ഭഗവാനെ ആശ്ലേഷിച്ചയുടൻ ഭൗതികജീവിതത്തിലെ എല്ലാ കളങ്കങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തനായി. ആനന്ദക്കടലിൽ ആറാടിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണീർ ഒഴുകുകയും ശരീരം കോരിത്തരിക്കുകയും ചെയ്തു. താൻ ഭൗതികലോകത്താണ് ജീവിക്കുന്നതെന്ന കാര്യംപോലും അദ്ദേഹം പൂർണ്ണമായി മറന്നു.

തുടർന്ന് ഭീമൻ ആനന്ദക്കണ്ണീരോടെ കൃഷ്ണനെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പുണർന്നു. അർജ്ജുനനും ഇരട്ടകളായ നകുലനും സഹദേവനും തങ്ങളുടെ പ്രിയ സുഹൃത്തിനെ കെട്ടിപ്പിടിച്ച് പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു. അർജ്ജുനൻ ഭഗവാനെ വീണ്ടും ആശ്ലേഷിക്കുകയും നകുലനെയും സഹദേവനെയും വണങ്ങുകയും ചെയ്തശേഷം, ശ്രീകൃഷ്ണൻ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ബ്രാഹ്മണരെയും മുതിർന്നവരെയും വണങ്ങി. കുരു, സൃഞ്ജയ, കൈകേയ വംശങ്ങളിലെ ബഹുമാന്യരായ വ്യക്തികളെ ആദരിച്ചു. സൂതന്മാരും മാഗധന്മാരും ഗന്ധർവ്വന്മാരും മറ്റും അതുപോലെ ബ്രാഹ്മണരും ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചു. ചിലർ പ്രാർത്ഥനകൾ ചൊല്ലിയും ചിലർ നൃത്തം ചെയ്തുപാടിയും ഭഗവാനെ വാഴ്ത്തി. മൃദംഗം, ശംഖ്, ദുന്ദുഭി, വീണ, പണവം, ഗോമുഖം എന്നിവ അപ്പോൾ മുഴങ്ങിയിരുന്നു. ഇങ്ങനെ തന്റെ അഭ്യുദയകാംക്ഷികളായ ബന്ധുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടും എല്ലാവരാലും പുകഴ്ത്തപ്പെട്ടും, സജ്ജനങ്ങളുടെ ശിരോരത്നമായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലെ വഴികളിൽ ആനകളുടെ മസ്തകത്തിൽ നിന്നുള്ള മദം കലർന്ന സുഗന്ധജലം തളിച്ചിരുന്നു. വർണ്ണശബളമായ പതാകകളും സ്വർണ്ണത്തോരണങ്ങളും നിറഞ്ഞ കുടങ്ങളും നഗരത്തിന്റെ ഭംഗി കൂട്ടി. പുരുഷന്മാരും യുവതികളും പുതിയ വസ്ത്രങ്ങളും പൂമാലകളും ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച് ചന്ദനം പൂശി സുന്ദരന്മാരും സുന്ദരിമാരുമായി കാണപ്പെട്ടു. എല്ലാ വീടുകളിലും വിളക്കുകളും വഴിപാടുകളും ഒരുക്കിയിരുന്നു, ജനാലകളിലൂടെ പുറത്തുവന്ന ധൂപം നഗരത്തെ കൂടുതൽ മനോഹരമാക്കി. കൊടികൾ പാറിക്കളിച്ച വീടുകളുടെ മുകളിൽ സ്വർണ്ണ താഴികക്കുടങ്ങൾ തിളങ്ങിനിന്നു. കുരുരാജാവിന്റെ ആ രാജകീയ നഗരം ശ്രീകൃഷ്ണൻ കണ്ടു കൺകുളിർത്തു.

നേത്രങ്ങൾക്ക് ആനന്ദമേകുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണൻ എത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നറിഞ്ഞ് നഗരത്തിലെ യുവതികൾ ഭഗവാനെ കാണാൻ രാജവീഥിയിലേക്ക് ഓടിയെത്തി. അവർ തങ്ങളുടെ വീട്ടുജോലികൾ ഉപേക്ഷിച്ചും കിടക്കയിലായിരുന്ന ഭർത്താക്കന്മാരെ വിട്ടുമാണ് വന്നത്. ആ ധൃതിയിൽ അവരുടെ മുടിയഴിയുകയും വസ്ത്രങ്ങൾ അയയുകയും ചെയ്തു. രാജവീഥിയിൽ ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും കാലാൾപ്പടയും നിറഞ്ഞതിനാൽ സ്ത്രീകൾ തങ്ങളുടെ വീടുകളുടെ മുകളിൽ കയറി ശ്രീകൃഷ്ണനെയും രാജ്ഞിമാരെയും ദർശിച്ചു. നഗരത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ഭഗവാന്റെ മേൽ പൂക്കൾ വിതറുകയും മനസ്സുകൊണ്ട് അങ്ങയെ ആശ്ലേഷിക്കുകയും പുഞ്ചിരിയോടെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ചന്ദ്രനെ അനുഗമിക്കുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലെ വീഥിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന മുകുന്ദന്റെ പത്നിമാരെ കണ്ട് ആ സ്ത്രീകൾ പറഞ്ഞു: "ഈ സ്ത്രീകൾ എന്ത് പുണ്യമാണ് ചെയ്തത്? പുരുഷോത്തമനായ ഭഗവാൻ തന്റെ മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയും കടക്കൺനോട്ടവും കൊണ്ട് ഇവരുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്നുവല്ലോ!"

വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ നഗരവാസികൾ ശ്രീകൃഷ്ണന് മംഗളകരമായ കാഴ്ചദ്രവ്യങ്ങളുമായി മുന്നോട്ട് വന്നു. വിവിധ തൊഴിൽ കൂട്ടായ്മകളുടെ നേതാക്കളും ഭഗവാനെ വണങ്ങാൻ എത്തിച്ചേർന്നു. അന്തഃപുരത്തിലുള്ളവർ വലിയ സന്തോഷത്തോടെ മുകുന്ദനെ സ്നേഹപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കാൻ ഓടിയെത്തി, അങ്ങനെ ഭഗവാൻ രാജകൊട്ടാരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. മൂന്നുലോകങ്ങളുടെയും നാഥനായ തന്റെ അനന്തരവൻ കൃഷ്ണനെ കണ്ടപ്പോൾ കുന്തിദേവിയുടെ ഹൃദയം സ്നേഹത്താൽ നിറഞ്ഞു. മരുമകളോടൊപ്പം കട്ടിലിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് അവർ ഭഗവാനെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു. ദേവാദിദേവനായ ഗോവിന്ദനെ യുധിഷ്ഠിരമഹാരാജാവ് ആദരവോടെ തന്റെ അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് ആനയിച്ചു. സന്തോഷാധിക്യത്താൽ ആരാധനയുടെ ചടങ്ങുകൾ പോലും അദ്ദേഹത്തിന് ഓർക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഹേ രാജാവേ!, ശ്രീകൃഷ്ണൻ തന്റെ അമ്മായിയെയും മറ്റ്‌ മുതിർന്ന സ്ത്രീജനങ്ങളെയും വണങ്ങി. തുടർന്ന് ദ്രൗപദിയും ഭഗവാന്റെ സഹോദരിയും (സുഭദ്ര) കൃഷ്ണനെ നമസ്കരിച്ചു.

അമ്മായിയമ്മയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ദ്രൗപദിയാകട്ടെ, രുക്മിണി, സത്യഭാമ, ഭദ്ര, ജാംബവതി, കാളിന്ദി, ശിബിവംശജയായ മിത്രവിന്ദ, പതിവ്രതയായ നാഗ്നജിതി എന്നിവരുൾപ്പെടെ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ എല്ലാ പത്നിമാരെയും ആരാധിച്ചു. വസ്ത്രങ്ങളും പൂമാലകളും ആഭരണങ്ങളും നൽകി ദ്രൗപദി അവരെയെല്ലാം ആദരിച്ചു. യുധിഷ്ഠിരമഹാരാജാവ് കൃഷ്ണന് വിശ്രമിക്കാനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുകയും അവിടുത്തോടൊപ്പം വന്ന രാജ്ഞിമാർ, സൈനികർ, മന്ത്രിമാർ, സചിവന്മാർ, എന്നിവർക്കെല്ലാം സുഖകരമായ താമസം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു. പാണ്ഡവരുടെ അതിഥികളായി താമസിച്ച അവർക്ക് ഓരോ ദിവസവും പുതിയ രീതിയിലുള്ള സൽക്കാരങ്ങളാണ് രാജാവ് ഒരുക്കിയത്.

യുധിഷ്ഠിര മഹാരാജാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, ഭഗവാൻ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ നിരവധി മാസം താമസിച്ചു. തന്റെ താമസകാലത്ത്, ഖാണ്ഡവവനം അഗ്നിദേവന് സമർപ്പിച്ച് അവർ അർജുനനുമായി ചേർന്ന് അഗ്നിദേവനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു, കൂടാതെ മായ ദാനവനെ രക്ഷിച്ചു, പിന്നീട് അദ്ദേഹം യുധിഷ്ഠിര മഹാരാജാവിന് ഒരു ദിവ്യദർബാർ നിർമ്മിച്ചു. സൈനികരുടെ അകമ്പടിയോടെ അർജുനനൊപ്പം രഥത്തിൽ സവാരി ചെയ്യാനും ഭഗവാൻ അവസരം ഉപയോഗിച്ചു.


ശ്രീമദ്ഭാഗവതം ദശമസ്കന്ധം എഴുപത്തിയൊന്നാമദ്ധ്യായം സമാപിച്ചു.

ഓം തത് സത്

<<<<<>>>>>

അഭിപ്രായങ്ങളൊന്നുമില്ല:

ഒരു അഭിപ്രായം പോസ്റ്റ് ചെയ്യൂ